Leerjaar 3

Beroepsopleiding Klassiek Shiatsu Therapeut

Wat is Shiatsu?

Zorgplicht en wettelijke voorschriften voor Shiatsu therapeuten

Als Shiatsu therapeut heb je een wettelijke en ethische zorgplicht naar je cliënten. Dit betekent dat je verantwoordelijk bent voor het bieden van zorg die veilig, professioneel en binnen de geldende wet- en regelgeving valt.

Zorgplicht: wat houdt dit in?

De zorgplicht houdt in dat een therapeut:

  • Deskundig en zorgvuldig handelt binnen de grenzen van zijn of haar kennis en vaardigheden.
  • Geen schade toebrengt aan de cliënt, zowel fysiek als mentaal.
  • Een veilige omgeving creëert waarin de cliënt zich gerespecteerd en beschermd voelt.
  • Doorverwijst wanneer nodig als een klacht of situatie buiten het expertisegebied van shiatsu valt.

Wettelijke voorschriften voor therapeuten

Afhankelijk van de manier waarop een Shiatsu therapeut werkzaam is (bijvoorbeeld aangesloten bij een beroepsvereniging of zelfstandig), gelden er verschillende wettelijke vereisten.

  • Wet kwaliteit, klachten en geschillen zorg (Wkkgz)
    Deze wet verplicht therapeuten om een klachtenregeling te hebben en cliënten de mogelijkheid te bieden om een klacht in te dienen bij een onafhankelijke geschilleninstantie.
  • AVG (Algemene Verordening Gegevensbescherming)
    Shiatsu therapeuten moeten zorgvuldig omgaan met cliëntgegevens en deze beschermen tegen misbruik. Dit betekent dat cliëntendossiers veilig bewaard moeten worden en alleen met toestemming gedeeld mogen worden.
  • Beroepscode en ethische richtlijnen
    Veel Shiatsu therapeuten zijn aangesloten bij een beroepsvereniging zoals de RBCZ of NVST, die aanvullende ethische richtlijnen en gedragsregels hanteren. Dit kan gaan over bij- en nascholing, intervisie en beroepsethiek.
  • Doorverwijsplicht
    Therapeuten mogen geen medische diagnoses stellen. Bij ernstige of onduidelijke symptomen is het verplicht om de cliënt door te verwijzen naar een arts of specialist. Het negeren van duidelijke medische signalen kan juridische gevolgen hebben.

Wat betekent dit in de praktijk?

  • Een therapeut die merkt dat een cliënt tekenen van ernstige psychische of medische klachten vertoont, is verplicht hier zorgvuldig mee om te gaan en door te verwijzen.
  • Bij grensoverschrijdend gedrag (zoals seksuele intimidatie of agressie) moet de therapeut duidelijke grenzen stellen en eventueel de behandelrelatie beëindigen.
  • Een Shiatsu therapeut moet werken met een behandelovereenkomst waarin de werkwijze, vertrouwelijkheid en rechten van de cliënt staan vastgelegd.

Verder uitgewerkt: 

Wet kwaliteit, klachten en geschillen zorg (Wkkgz)

De Wkkgz is een wet die in Nederland geldt voor alle zorgverleners, inclusief complementaire therapeuten zoals shiatsu therapeuten. Het doel van deze wet is om de kwaliteit van zorg te waarborgen en ervoor te zorgen dat cliënten een laagdrempelige manier hebben om klachten in te dienen.

1. Wat betekent de Wkkgz voor Shiatsu therapeuten?

Als Shiatsu therapeut ben je verplicht om:

  • Een klachtenregeling te hebben
    Je moet aangesloten zijn bij een erkende klachtenregeling. Dit betekent dat cliënten een klacht kunnen indienen en dat er een onafhankelijke klachtenfunctionaris is die helpt bij de afhandeling.
  • Een geschillenregeling te hebben
    Als een klacht niet intern opgelost kan worden, moet de cliënt zich kunnen wenden tot een erkende geschilleninstantie. Deze instantie doet een bindende uitspraak.
  • Veilig incidenten melden (VIM)
    Als er een incident plaatsvindt (bijvoorbeeld een cliënt die tijdens of na een behandeling letsel oploopt), moet dit op een veilige manier gemeld en geregistreerd worden. Dit helpt bij het verbeteren van de zorg en het voorkomen van herhaling.
  • Bij een beroepsvereniging aangesloten zijn of zelf voldoen aan de Wkkgz
    Veel beroepsverenigingen, zoals de RBCZ, NVST of VBAG, regelen de Wkkgz-verplichtingen voor hun leden. Ben je niet aangesloten bij een beroepsvereniging, dan moet je zelf een erkende klachten- en geschillenregeling regelen.
  • Openheid bieden over incidenten
    Mocht er iets misgaan tijdens een behandeling, dan ben je wettelijk verplicht dit open en eerlijk te bespreken met de cliënt en – indien nodig – passende maatregelen te nemen.

2. Gevolgen van niet voldoen aan de Wkkgz

  • Boetes of sancties van de Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd (IGJ).
  • Aansprakelijkheidsrisico bij klachten of juridische procedures.
  • Mogelijk verlies van erkenning door zorgverzekeraars (indien van toepassing).

Kortom: De Wkkgz zorgt ervoor dat therapeuten verantwoordelijkheid nemen voor de kwaliteit van hun zorg en dat cliënten een eerlijke klachtenprocedure.

Algemene Verordening Gegevensbescherming (AVG)

De AVG is een Europese wet die de privacy en gegevensbescherming van cliënten regelt. Omdat Shiatsu therapeuten persoonlijke en medische gegevens verwerken, zijn zij verplicht deze wet na te leven.

1. Wat betekent de AVG voor Shiatsu therapeuten?

  • Cliëntendossiers moeten zorgvuldig worden bewaard
    Je bent verplicht om cliëntgegevens veilig op te slaan, bijvoorbeeld in een afgesloten kast (bij papieren dossiers) of een beveiligd systeem (bij digitale dossiers).
  • Informatie mag alleen met toestemming worden gedeeld
    Je mag nooit zonder expliciete toestemming van de cliënt gegevens delen met derden, zoals een arts of verzekeraar. Dit geldt ook voor mondelinge informatie.
  • Recht op inzage en correctie
    Cliënten hebben het recht om hun dossier in te zien en te corrigeren als de informatie niet klopt.
  • Dossiers moeten na een bepaalde tijd worden vernietigd
    De wettelijke bewaartermijn voor medische dossiers is 15 jaar, tenzij er een reden is om ze langer te bewaren.
  • Privacyverklaring verplicht
    Je moet een privacyverklaring hebben waarin je uitlegt hoe je met cliëntgegevens omgaat. Dit document moet voor cliënten toegankelijk zijn, bijvoorbeeld op je website of in de behandelovereenkomst.
  • Beveiliging van gegevens
  • Gebruik sterke wachtwoorden en tweestapsverificatie voor digitale dossiers.
  • Beveilig e-mails met gevoelige informatie, bijvoorbeeld via versleuteling.
  • Zorg ervoor dat papieren dossiers niet toegankelijk zijn voor onbevoegden.

2. Gevolgen van niet voldoen aan de AVG

  • Hoge boetes vanuit de Autoriteit Persoonsgegevens (AP).
  • Aansprakelijkheidsrisico bij datalekken.
  • Vertrouwensbreuk met cliënten.

Kortom: De AVG dwingt therapeuten om op een verantwoorde manier met cliëntgegevens om te gaan en privacy te waarborgen.

Conclusie

De Wkkgz en AVG zorgen ervoor dat Shiatsu therapeuten op een professionele, veilige en transparante manier werken. Ze beschermen niet alleen de rechten van cliënten, maar ook de therapeuten zelf tegen juridische en ethische complicaties.