1. De basis: Kyo & Jitsu en Yin & Yang hand
In Zen Shiatsu werken we met de basisbegrippen “Kyo” en“Jitsu”. Het zijn Japanse termen voor de een bepaalde energetische status in het lichaam of een deel van het lichaam.
“Kyo” laat zich karakteriseren als deficiënt, leeg, gebrekkig, futloos, uitputting en koud.
“Jitsu” laat zich karakteriseren als vol, gespannen, overmatig, overtollig, overvloedig, aanwezig en heet.
De Japanse termen Kyo en Jitsu zijn geïntroduceerd door Shizuto Masunaga, de grondlegger van de hedendaagse Zen Shiatsu. De toepassing van Kyo en Jitsu is een vertaalslag van de TCG concepten Xu (deficiënt) en Shi (exces) die vervolgens weer opgaan in de universele concepten Yin en Yang.
Te weinig energie laat – Kyo – laat een zwakke en vaak gestagneerde Ki stroom zien. Het lichaam(sdeel) voelt zwak, leeg, koud en futloos. De persoon voelt leeg, moe, zwak en inactief aan.
Teveel energie – Jitsu – laat een opgewonden, snelle Ki stroom en houding zien. We zien en voelen warme en hete lichaamsdelen, snelle bewegingen, overmatig actieve functies. De persoon heeft klachten, maar is niet perse moe of futloos, in tegendeel, vaak zijn ze overmatig actief en energiek.
De relatie tussen Kyo en Jitsu
Er is een sterke relatie tussen Kyo en Jitsu. Ondanks het feit dat het op zichzelf staande toestanden in het lichaam zijn, zijn ze ook onlosmakelijk met elkaar verbonden in 1 geheel.
Een Kyo gedeelte in het lichaam of in de geest zal heel specifiek reageren en corresponderen met een Jitsu gedeelte in het lichaam of in de geest. Het is een gesloten energetisch systeem dat altijd probeert om tot homeostasis te komen: Kyo en Jitsu samen vormen een equilibrium oftewel een natuurlijk evenwicht (balans).
Het is de taak van de Shiatsu therapeut om de patient dusdanig te behandelen dat de optimale en meest gezonde bereikbare balans tussen Kyo en Jitsu wordt bereikt.
In Shiatsu therapie focussen we altijd op het vinden en behandelen van het meest Kyo gedeelte / orgaan / meridiaan / Element in het lichaam.
Als we een diagnose stellen dan zoeken we de koudste, leegste, meest futloze en energieloze en vaak ook pijnlijkste plekken. Met de Shiatsu benadering gaan we ervan uit dat “leegte” of gebrek aan energie de oorzaak van alle ziekte en stagnatie is.
Het opvullen, voeden of tonifiëren van leegte geeft direct diepe ontspanning en verlichting van pijn en klachten. De patient zucht vaak diep van opluchting en kan eindelijk ontspannen. Vaak valt een patient in slaap. Je weet dan dat je de juiste leegte oftewel Kyo hebt gevonden.
Werken en behandelen op een volte oftewel Jitsu gebied geeft alertheid in lichaam en geest. De patient zal zeker niet in slaap vallen, het lichaam verzet zich vaak onbewust omdat het behandelen van volte vaak scherp pijnlijk is. Het behandelen van een leegte kan ook pijnlijk aanvoelen maar er is een belangrijk verschil.
Bij aanraking van een leegte voelt de patient in eerste instantie niets of weinig, immers: leegte = niets. Wat er niet is kan niet gevoeld worden, maar wanneer je het langer vasthoudt komt de pijn naar boven en laat zich voelen. De patient beschrijft het vaak als “prettige of functionele pijn”. Ondanks het feit dat de patient voelt dat het pijn doet, voelt deze ook dat onder die pijn iets wezenlijks gebeurt: herstel en heling vinden plaats en dat geeft diepe ontspanning.
Kyo pijn voelt als een beurse, blauwe plek, het kan dus even duren voordat er een reactie voelbaar is.
Jitsu pijn is onmiddellijk voelbaar en meestal(heel) scherp.
Behandelen op een Jitsu plek of gedeelte kan juist de klachten en pijn verergeren.
Behandelen van de juiste leegte / Kyo geeft direct verlichting en ontspanning.
Tijdens het behandelen proberen we dus altijd de meest Kyo plek te vinden(er kunnen meerdere Kyo’s in het lichaam zijn). Bij het behandelen van de juiste Kyo ontspant tegelijkertijd het Jitsu gebied terwijl je dat niet fysiek behandelt.
Dit is het allerbelangrijkste concept van de heleShiatsu therapie.
Dus: met het behandelen van de juiste Kyo reageert de pijnklacht of symptoom. Reageert er niets, dan kun je ervan uit gaan dat je niet de juiste leegte / Kyo hebt gevonden.
Er zijn dus 2 hele belangrijke redenen waarom we de leegte / Kyo willen vinden en als eerste willen behandelen:
1 . behandeling van de juiste Kyo geeft direct verlichting van de klacht en laat de patient ontspannen
2. behandeling van de juiste Kyo is veiliger omdat de ergste spanning en pijn direct worden afgevoerd en je geen onvoorspelbare heftige reacties krijgt zoals bij het behandelen van een jitsu.
Illustratie
De concepten Kyo en Jitsu zijn niet eenvoudig en soms erg verwarrend. Mijnleermeester Yuchi Kawada leerde het mij met een beeldend voorbeeld:
Stel je een weegschaal voor.
Op die weegschaal staan 2 glazen.
Het ene glas is vol. Het andere glas is leeg.
De weegschaal is uit balans: het volle glas weegt zwaar.
Er is maar 1 manier om de weegschaal weer in het midden te krijgen:door het volle glas voor de helft over te gieten in het lege glas.
Vind dus “het lege glas” in het lichaam en de energie reageren direct.
Het volle glas symboliseert de pijn en de klachten die patient heeft: alles waar de aandacht direct naar uitgaat.
Het lege glas symboliseert de behoefte van de patient in lichaam en geest: iets wat vaak ondergesneeuwd is geraakt door werk, verplichtingen, onderdrukking en de hectiek van de dag en het leven.
Shiatsu behandeling
We stellen altijd eerst een hara diagnose door de juiste Kyo en Jitsu te vinden.
Bijvoorbeeld: de milt (Aarde Element) is de meest Kyo meridiaan.
Voordat je begint met je behandeling voel je eerst kort de energetische status van de beide milt meridianen in beide benen.
Je begint je behandeling altijd met de meest Kyo kant van het lichaam, daarna behandel je volle /Jitsu kant.
Je zult dan ervaren dat na het behandelen van de meest Kyo kant, de Jitsu kant al is afgenomen in spanning en pijn.
Ditzelfde concept passen we ook toe met de Masunaga Do-in oefeningen: altijd eerst de makkelijkste, minst stijve kant oefenen. Daarna de meest gespannen kant.
Sedatie en Tonificatie
Een Kyo meridiaan of drukpunt (tsubo) gaan we tijdens eenbehandeling tonifiëren oftewel voeden en stimuleren. We houden de druk langdurig vast totdat we weer “leven” voelen. Aanwezigheid van energie komt tot uitdrukking via een pulsatie, levendigheid, vitaliteit, ontspanning en warmte.
Een Jitsu meridiaan of drukpunt (tsubo) gaan we tijdens eenbehandeling sederen oftewel verspreiden of afzwakken. We drukken kort en krachtig om de gestagneerde energie in beweging te zetten en de spanning eraf te halen. Een drukpunt of meridiaan voelt in eerste instantie vol, gespannen, pijnlijk en heet. Na sedatie voelt het gebied rustiger, minder heet, minder vol en minder pijnlijk.
Yin & Yang hand
Tijdens het geven van een Shiatsu behandeling werk je altijd met 2 handen.
We noemen dit de Yin en Yang handen.
De Yin hand of “moeder hand” ligt altijd stil op 1plek en houdt contact met het lichaam. Deze hand werkt niet maar is geruststellend, verwarmend en aandachtig aanwezig.
De andere hand is de werkende hand of de Yang hand. Met deYang hand voer je de behandeling op de meridianen uit.
Je werkt altijd vanuit je Hara – je eigen krachtcentrum en je bent altijd gericht op het voelen van de energie en de veranderingen daarin.
Energie beweegt tussen de beide handen.
Met je werkende Yang hand leun je op de meridiaan. Dan wacht je op de reactie: de “echo” tussen beide handen. Wacht op de reactie onder je handen.
Als een gebied heet en gespannen is leun je even kort en krachtig om de energie te verspreiden.
Als een gebied koud en stijf is wacht je tot het opwarmt.Hier is soms heel veel geduld voor nodig.
Maar vertrouw erop: de energie komt altijd.
Dit is vooral ook een hele grote oefening in geduld en vertrouwen.
Als de energie “aankomt” ontspant het gebied onder je handen, het wordt warmer en vitaler. Het “beweegt” als het ware. Het kan ook voelen als golven of een tinteling.
Het ook heel goed dat je het zelf ook bloedheet krijgt of dat je de meridiaan bij jezelf voelt die je bij je patient aan het behandelen bent.
Dat is zooooo bijzonder als je dat meemaakt.
Wacht tot je niet meer je beide handen afzonderlijk voelt, maar dat je ze voelt als 1 hand. Je patient zal dat ook voelen: hij/zij kan niet meer 2 handen onderscheiden maar het voelt als 1 hand of geen handen. Er ontstaat eenheid, verbondenheid en vaak diepe ontspanning.
Er gebeurt iets op een hele diepe laag waar wij geen woorden voor hebben en dat ons begrip te boven gaat.
Als de patient op de rug ligt, ligt de moederhand altijd op de hara.
Als de patient op de buik ligt, ligt de moederhand altijd op het heiligbeen
Warm & Koud
Je kunt ook heel fijn werken met de Yin & Yang handen om algemeen te ontspannen en te balanceren.
Laat de patient bijv. op de buik liggen zodat de rug naar boven is gekeerd.
Onderzoek / voel de hele rug op warme en koude plekken.
Leg dan 1 hand op de koudste plek en de andere hand op de heetste plek.
Wachten…… wachten…… de energie gaat bewegen: Yin (koude)trekt Yang (hitte) aan.
Oftewel: de hete plek wordt minder heet omdat de Koude plek de hitte aantrekt en opwarmt. Het Kyo wordt opgevuld door het Jitsu van de gespannen plek.
Heel eenvoudig om te doen en super ontspannend.
1. Vuur Element– Essentie
Manifestatie
De Vuurfase van een mensenleven wordt gekenmerkt door de adolescentie fase. Na de conceptie (Water fase) en snelle groei en ontwikkeling in de jonge kinderjaren (Houtfase) is de Vuurfase de tijd waarin explosieve groei en transformatie tot een piek komen: het lichaam verandert sterk en krijgt de vorm die bedoeld is. Het aardse materiële lichaam is "af" is gemanifesteerd.
Meisjes krijgen borsten en worden ongesteld: ze zijn "rijp" (lichamelijk vervolmaakt) om zich voort te planten. Zowel jongens als meisjes krijgen schaamhaar, de hormonen gieren door het lijf die seksuele ontwikkeling aandrijft en het lichamelijke verlangen. Ook in de relationele en sociale sfeer verandert er veel. In de adolescentie fase worden vaak vriendschappen voor het leven gesmeed en beleven mensen hun eerste liefde: DE emotie van het hart.
Verlangen is HET sleutelwoord in het Vuur element: verlangen naar zelfstandigheid, naar iemand die je begrijpt, hoort, ziet en voelt, verlangen naar vrede en sociale veiligheid en gerechtigheid, verlangen naar liefde, naar kennis, naar sex, naar vrijheid, naar de zin van het leven en naar helemaal jezelf zijn. Dat wat erin zit aan potentieel komt eruit en wordt gemanifesteerd.
Verlangen om emotioneel te groeien is kenmerkend voor Vuur omdat het onze geest laat groeien: ontwikkeling van de geest en de "spirit" leidt tot transcendentie, de spirituele eigenschap van Vuur.
Transcendentie leidt ons naar het hoogste niveau van inzicht en "gewaar zijn". Wanneer we uitstijgen boven onze aardse "ik" dan smelten we samen met de goddelijke krachten van de schepping en begrijpen we in een flits het hele leven zonder dat we het kunnen uitleggen.
Wanneer iets verbrandt ontstijgt het op een gegeven moment zijn materiële vorm en transformeert het in lucht, as en rook. Een "brandende" geest wordt bevrijdt van de aardse beperkingen en wordt goddelijk.
Denk aan sterk gelovig iemand die helemaal kan opgaan in gebed, of aan het samensmelten tijdens het hoogtepunt van seks, of de trance van een sjamaan die om het Vuur danst: het zijn allemaal voorbeelden van transcendentie, het ontstijgen van het aardse en het verbinden met het goddelijke.
Vuur energie is de energie van de connectie, van de verbinding. We openen ons hart en zoeken overeenkomsten bij de ander, we zoeken dezelfde ervaringen en verlangens en leren dat we niet veel van elkaar verschillen.
In verbinding weten en voelen we wat de ander beweegt of raakt, we herkennen gevoelens, lachen om dezelfde mop, genieten van gemeenschappelijke zaken, van kunst, cultuur, muziek, we laten ons raken door een blik van de ander en we werken samen om doelen te bereiken.
Vuur energie gaat om openheid, eerlijkheid, kwetsbaarheid, jezelf laten zien en laten kennen. Vuur energie stoomt in openheid, hart-elijkheid, spontaniteit en geborgenheid. We kunnen ons pas echt verbinden met de ander als ons eigen individuatie proces (Hout energie) voltooid is.
Wie ben ik? Wat wil ik? Wat heb ik te bieden? Wat maakt mij authentiek?
Als je niet weet wie je zelf bent kun je dat ook niet met de ander delen. Een voltooid individuatie proces geeft zelfbewustzijn en resulteert in ware liefde: romantische liefde, liefde voor familie en vrienden en liefde voor andere wezens die deze ervaringen delen.
In relaties tussen mensen is de Vuur energie altijd betrokken: alleen vanuit verlangen om te verbinden met de ander kunnen hechte en diepe relaties vorm krijgen. Vuur is het verlangen naar eenheid die ons ertoe drijft om contact te maken met anderen.
Het orgaan dat bij het Vuur element hoort is het Hart. Ons hart is nauw verbonden met liefde en relaties. Zonder ons hart zijn we niet in staat om (intieme) relaties met anderen aan te gaan. In ons hart zoeken en verlangen we naar eenheid, met ons zelf, met de ander, met de wereld. Hoe meer vreugde we in ons hart voelen, des te meer dat uitstraalt naar de wereld om ons heen. Net zoals Vuur dat zich verspreidt als je het onbelemmerd laat branden.
In de Chinese Geneeskunde wordt het Hart gezien als het "huis" waar de liefde en de geest wonen. Wanneer ons hart gevoed is met liefde komt de geest tot rust en voelen we ons tevreden en geliefd. Wanneer ons hart geen liefde kent en afgesloten is ontstaat er "Emptyness of heart" oftewel: leegte in het hart. Onze ziel vindt dan geen warme rustplaats in ons hart en gaat dwalen door het lichaam. Dit ervaren we fysiek als onrust en slapeloosheid en mentaal emotioneel als ontevredenheid.
Ons hart geeft ook liefde en ontvangt liefde. Wanneer we ons Hart openstellen voor de ander is dit het meest intieme wat je met elkaar beleeft. Het is een teken van het allergrootste vertrouwen dat je in de ander stelt. We kunnen daarin ook tot op het diepste niveau geraakt en gekwetst worden: ons vertrouwen wordt beschaamd waardoor het Hart zich sluit.
Ons Hart is daarom ons meest kwetsbare orgaan: het moet openstaan om te ontvangen wat het nodig heeft, maar in de openheid ligt tegelijkertijd de wanhoop besloten. Omdat veel mensen die hierover nadenken zich overgeven aan de angst van de wanhoop geven ze zich niet over aan de liefde waar ze zo naar hunkeren.
2. Vuur Element – Seizoen
De zomer is het seizoen dat de Vuur energie in "het element" is. De zomer is de periode dat alles tot volle bloei is gekomen. De lente die eraan vooraf ging deed alle zaden ontkiemen, groeien en ontwikkelen en in de Vuur fase gaat alles "open" en komen dingen tot vervolmaking.
We noemen dit ook wel "manifesteren". Manifesteren betekent ook wel: 1) Aan de dag leggen 2) Aan het licht brengen 3) Bekendmaken 4) Demonstreren 5) Een betoging houden 6) Openbaren 7) Openlijk bekendmaken 8) Uiten 9) Zich vertonen 10) Zichtbaar worden.
Als we de natuurlijke term gebruiken dan betekent het dat iets tot "bloei" komt. De transformerende Yang kracht bereikt het hoogtepunt. Het Vuur brandt op volle sterkte met voldoende brandhout.
De zomer symboliseert een transformerende kracht die een hoogtepunt bereikt, verbinding, openheid, warmte, licht, passie, liefde, opwinding, ontvankelijkheid, kwetsbaarheid, delen en beweging.
Al deze kwaliteiten tezamen noemen we het Vuur Element of Vuur energie. De Vuur energie is de belangrijkste in een mensenleven omdat het met het hart verbonden is. Wanneer het hart stopt met kloppen is ons aardse materiële leven tot een einde gekomen. Maar ook in het immateriële maakt het hart ons uiterst kwetsbaar. Alle emoties worden beleefd en gevoeld in het hart. We kunnen via ons hart "tot in onze ziel geraakt" worden.
Dit is ook precies de reden dat veel mensen zijn afgesloten van hun gevoelens en alles met hun hoofd doen om zichzelf te beschermen. De Vuur energie raakt dan geblokkeerd en er kunnen Vuur symptomen optreden zoals slapeloosheid, hartkloppingen, verstrooidheid (zoals Vuur dat zich verspreidt).
Vuur is van oudsher een teken van goddelijkheid en hartstocht. Vuur is het enige element dat door mensen gemaakt kan worden: dit betekent dat ook wij mensen een creatieve, scheppende kracht in ons hebben. Water en Vuur zijn de twee belangrijkste energievormen "waar tussen het leven zich beweegt".
Vuur wordt over de hele wereld in allerlei beschavingen gezien als goddelijk, louterend en inspirerend. We branden kaarsen in de kerk ter nagedachtenis aan onze dierbaren om de verbinding met het geestelijke en spirituele leven te versterken, we branden Vuur om het land weer vruchtbaar te maken en in oude tijden werden "ketters" verbrand om de zonden van de wereld weg te vagen (loutering). Tenslotte worden we door het Hemelse Vuur, door het onbenoembare, het goddelijke geïnspireerd tot het creëren van nieuwe dingen.
Vuur is het symbool van warmte en liefde maar ook van haat en vernietiging. De liefde kan ons "verteren" of ons verleiden naar een "crime passionel". In onze taal gebruiken we "Vuur woorden" (krachttermen) om onze gevoelens kracht bij te zetten. Een voorbeeld van vernietigend Vuur was de holocaust in de tweede wereld oorlog. In de literatuur is Vuur vrijwel altijd synoniem met brandend verlangen (van het hart), hetzij lichamelijk, emotioneel, intellectueel of spiritueel.
De zomer is het seizoen waarin de Vuur energie haar hoogtepunt bereikt. De zon bereikt het hoogste punt en geeft haar straling en warmte aan de Aarde, de gewassen en aan de mens. In de 5 Elementen cyclus bereiken we in de zomer een energetische piek. Dat wat vanuit Water energie is ontstaan en is gecreëerd, is gegroeid en ontwikkeld in de Houtfase (Lente) komt tot "manifestatie' in de Zomer.
De Zomer kan niet zonder de Lente bestaan: om te kunnen branden op een hoogtepunt is brandstof nodig (Hout energie). De Vuurfase in een mensenleven betekent: dat wat erin zit komt er uit. Je volle potentie wordt benut, al je talenten en gaven zet je in en laat je zien zodat de wereld ervan kan genieten.
Talenten en gaven zijn nooit alleen voor jezelf bedoeld, maar altijd om de mens, de wereld en een groter geheel te dienen. In tegenstelling tot wat veel mensen vaak denken en geloven is het tot uiting brengen van je talenten en mogelijkheden en je "zielsmissie" juist de bedoeling van jouw aardse leven.
Jouw leven is bedoeld om tot volle bloei en wasdom te komen zodat het een ander dient, heelt en helpt. Je maakt anderen blij en omdat we anderen ermee blij maken en/of mee helpen, dient het tot volmaking van jouw unieke leven. Het geeft jouw leven "zin". En als we zingeving ervaren en voelen dan voelen we de emotie van het Hart: levensvreugde of Blijdschap.
Het ervaren van levensvreugde/blijdschap is het grotere en universele doel van de mens: niemand uitgezonderd is hier naar op zoek.
Veel mensen hebben moeite met zichzelf manifesteren, zichzelf echt laten zien, met helemaal zichzelf zijn, of met het volledig benutten van hun potentieel. Want "manifesteren is not done". Dat is jezelf op de borst kloppen, het is egoïstisch en arrogant.
Hou in je achterhoofd dat dat slechts oude "niet ware" overtuigingen zijn. Het is (naar mijn bescheiden mening) je morele plicht om datgene wat je van moeder natuur hebt ontvangen ook daadwerkelijk te manifesteren. Het is jouw unieke opdracht in het leven. Laat je zelf maar zien, dien de mens met jou unieke gaven en talenten, hoe klein of groot ook. Laat die oude beperkende gedachten los dat je te "opvallend" bent of te "aanwezig" of wat dan ook.
Als het jouw tijd is: bloei open en laat de wereld genieten van jouw pracht. Vermijd mensen die jou willen beknotten en ga alleen om met mensen die jou stimuleren in je groei en ontwikkeling.
Jezelf snoeien in je eigen bloei is jezelf en de wereld beroven van uniciteit die het daglicht nooit zal zien. Zo heeft God, of de goddelijkheid of het Universum het niet bedoeld.
Zoals bloemen bloeien horen ook mensen in hun leven tot bloei te komen. Ze bloeien alleen als ze echt de ruimte krijgen.
3. Vuur Element – Smaak
"Bitter in de mond maakt het hart gezond".
De bittere smaak ondersteunt de energie van het Vuur element. Van nature ontstaat de voorkeur voor de bittere smaak wanneer het Vuur element uit balans is. Kleine hoeveelheden voedsel met een bittere smaak versterken de functie van de energie van het hart.
In het oude China wordt van oudsher veel met medicinale kruiden gewerkt. De bittere smaak van bepaalde kruiden werkt "drogend" en "verhardend" net als Vuur. De conditie van het hart zal versterken wanneer men dagelijks een kleine portie "bitterheid" tot zich neemt. Teveel bitterheid zwakt juist de hartfunctie af. Een normale dosering versterkt en houdt in balans.
Er is wetenschappelijk onderzoek gedaan naar twee groepen mensen die een open hart operatie ondergingen. Groep 1 kreeg in de herstelperiode de normale standaard behandeling en medicatie en groep 2 kreeg daarnaast een dagelijkse kleine dosering pure (bittere) chocolade. Deze tweede groep herstelde significant sneller dan de groep die geen chocolade kreeg. Pure bittere chocolade bevat bioflavonoïden die stimulerend zijn voor de hartfunctie.
Dat we sterker worden van bitterheid geldt op lichamelijk vlak maar ook op emotioneel vlak. We weten allemaal, dat hoe cliché ook, de mens sterker wordt van de "bittere zaken" die hij in het leven tot zich moet nemen. Het leven is niet alleen maar zonneschijn, maar brengt ook veel duisternis, verdriet en bitterheid. Juist door het slikken van "een bittere pil" in je leven word je weer in verbinding gebracht met de essentie van het leven zelf: het ervaren van Levensvreugde/Blijdschap.
Mensen die bijzondere crises in hun leven hebben meegemaakt en deze hebben weten te overwinnen en integreren in hun leven, zeggen juist altijd: "het heeft me sterker gemaakt. Het heeft me laten inzien wat de echte waarde en zin van het leven is".
Ze leven hun leven voller, intenser en meer in het moment en maken zich niet meer druk om zaken die er niet toe doen.
Zonder de bittere smaak in het leven zullen we nooit ten volle kunnen genieten van levensvreugde en blijdschap: de zoete smaak van het leven. We leven in dualiteit: dag en nacht, vreugde en verdriet, zon en maan, eb en vloed, yin en yang, bitter en zoet.
4. Vuur Element – Emotie
De emotie die we voelen in het Hart is Blijdschap, Levensvreugde en Liefde. Ons Hart "leeft" van Blijdschap, en van de liefde. Wanneer het ontbreekt voelen we ons koud van binnen, het leven heeft dan geen zin. Gelukkig zijn, blijdschap voelen en genieten zijn kwaliteiten die het Hart voeden en waar ieder wezen naar streeft.
Een leven lang zijn we zoekende naar hoe we leed en lijden kunnen vermijden en hoe we ons blij en gelukkig kunnen voelen. Het is in wezen de zin van het leven zelf: wanneer we ons vervuld voelen in ons Hart zijn we tevreden en gerust. Dan is alles goed.
Blijdschap kan zich in allerlei vormen manifesteren: in een glimlach of in tevredenheid, maar ook in buitensporige opwinding of opgetogenheid. Wanneer je goed nieuws krijgt springt je hart op van vreugde en het tegenovergestelde gebeurt bij slecht nieuws: je hart krimpt ineen van pijn.
Langdurige buitensporige blijheid kan schadelijk zijn voor lichaam en geest. Denk aan het gebruik van XTC pillen om een hele nacht ononderbroken te kunnen dansen en feesten (Vuur uitingen). Hier wordt een buitensporige inspanning van het Hart gevraagd om de bloedsomloop aan de gang te houden. Het Hart kan letterlijk op hol slaan en van uitputting stoppen.
Bij manische ziekten zien we ook buitensporige perioden van opgetogenheid (oplaaiend Vuur) afgewisseld met perioden van diepe depressie (het ontbreken van Vuur/blijdschap).
In de Traditionele Chinese Geneeskunde noemen we dit een verstoring van de "Shen" de spirit van de mens. Een ernstige blokkade in de Vuur energie waarbij iemand niet meer verbonden is met zichzelf. De reacties die deze mensen laten zien, zijn vaak ongepast en niet in relatie tot de werkelijkheid.
Wanneer onze Vuur energie in balans is en stroomt kunnen we gepast reageren op omstandigheden in ons leven. Wanneer Vuur uit balans is reageren we ongepast op omstandigheden: we lachen dingen die ongemakkelijk voelen en te dichtbij komen weg of we gaan extreem veel praten zonder de kern te raken (loze woorden). Dit zijn afleidingsmanoeuvres om het Hart te beschermen, de emotie te onderdrukken of te negeren.
Hoewel de emotie Verdriet (Bedroefd / Metaal element, volgt in de herfst) bij het Metaal element hoort en impact heeft op de longen en de dikke darm, kan verdriet ook het Hart schaden, want immers, we voelen alle emoties in ons Hart (Bang, Boos, Blij, Bezorgd, Bedroefd).
Als mens bereiken we het hoogste punt van blijdschap en liefde als we volkomen tevreden zijn met ons zelf en onszelf in alle aspecten hebben geaccepteerd in wie we werkelijk zijn.
We ervaren het toppunt van Liefde en Blijdschap als ons individuatie proces voltooid is en we blij zijn met wie we zijn.
5. Vuur Element – Geur
Bij disbalans in het Vuur element gaat het lichaam een geur afgeven die we "geschroeid" noemen. Ons lichaam geeft op velerlei manieren aan dat er iets mis is, een wonderschoon mechanisme. Het lichaam uit disbalans met o.a. pijn, met kleur en met geur. Het lichaam ruikt alsof iemand in de buurt is geweest van Vuur terwijl dat niet zo is, of het ruikt als geschroeid strijkgoed.
Iemand die een geschroeide lucht meedraagt heeft vaak te maken met "Hart" issues. Emoties die geen uitweg vinden, onvoltooide individuatie (zie Hout) en zelf manifestatie.
De tong die gebruikt wordt om te spreken: om naar buiten te brengen wat van binnen wordt gevoeld - is vaak Vuurrood met een spleet in het midden van de tong. De punt van de tong, waar we de conditie van het Hart en de Vuur energie kunnen lezen is vaak Vurig rood als teken van disbalans.
6. Vuur Element – Zintuig
De tong is het zintuigelijke orgaan van de het Vuur element.
Niet in de zin van de smaak, want dat aspect van de tong hoort bij Aarde.
De tong in het Vuur element gaat om het vermogen om te praten. Spreken : naar buiten brengen met woorden wat je van binnen voelt, is een Vuur aspect.
Maar niet alleen de tong geeft ons het vermogen om te spreken
Ook de ogen kunnen ‘spreken’. Elkaar diep in de ogen kijken geeft toegang tot je hart. De meest intieme vorm van communicatie.
De ogen kunnen boos, verdrietig, bezorgd, blij of bang staan.
Dat is ook precies de reden waarom mensen de ogen vaak snel afwenden als je in gesprek bent. Omdat te lang oogcontact te ‘dichtbij’ komt. Het voelt al snel ongemakkelijk.
In de TCG zeggen we dat de ‘Shen’ oftewel de geest, in de ogen tot uiting komt. De tong kan liegen maar de ogen niet.
De tong is het middel waarmee we onze hartsgeheimen delen en waarmee we ons emotioneel uitdrukken: het hart op de tong hebben.
Vuur beheerst onze gevoeligheid en daarmee de connectie met de tong.
Het vermogen om ‘hart en zieleroerselen’ uit te spreken is afhankelijk van de connectie die je hebt met jezelf. Het vermogen om je wel of niet kwetsbaar op te kunnen stellen.
Vanuit de Chinese geneeskunde worden spraakstoornissen zoals stotteren en stomheid (met stomheid geslagen zijn) behandeld vanuit het Vuur element, via het hart. Het hart en de Vuur energie zitten op slot en kunnen zich uiten.
Als je jezelf niet kunt manifesteren kun je vaak jezelf ook niet goed uitdrukken over wat je voelt en wat je denkt.
Buitensporig lachen, veel en snel spreken (zonder iets te zeggen) zijn tekenen van disbalans in het Vuur element, net als verwarrende en onsamenhangende spraak en het delirium van hoge koorts of geestesziekte.
De tong wordt ook wel het ‘takje van het hart’ genoemd. De punt van de tong laat zien hoe het met Vuur is gesteld.
Zweren op de tong (waar dan ook) zijn tekenen van pathogeen Vuur.
7. Vuur Element – Hart en Dunne Darm
De hartmeridiaan start in het midden van de oksel en loopt via de binnenkant van de arm en ellenboogplooi naar de binnenste hoek van de pinknagel.
Functie: gewaar-zijn en ‘in verbinding’ zijn
De hart meridiaan werkt samen met de dunne darm meridiaan. Hij regelt de functies van het hart, de bloedvaten en de bloedsomloop en beheerst ons spraakvermogen. Als je hartmeridiaan in balans is ben je in contact met jezelf, met je gevoelens en emoties. Je voelt blijdschap en vreugde en je kunt lachen.
Disbalans
Als het Vuur uit balans is kan dat zich uiten in de vorm van hysterie, ongepast lachen, stotteren, een spraakwaterval of juist sprakeloosheid, nervositeit en een onrustige, verwarde manier van denken. De focus ontbreekt (het brandpunt van Vuur). Het kan ook zijn dat iemand totaal niet meer met zichzelf in verbinding is en apathisch overkomt: al het Vuur ontbreekt. Iemand laat geen enkele emotie of gevoelens meer zien.
Lichamelijke klachten zijn hart en vaatziekten, pijn of benauwdheid op de borst, transpireren en spraakstoornissen en het ontbreken van verbinding en emotie.
Via oogcontact maken we de diepste connectie die er is met elkaar. Mensen met disbalans in Vuur wenden vaak snel de ogen af naar beneden of boven om niet in verbinding te komen met de ander. De ogen zijn de zetels van de ziel. En de ziel woont in ons hart.
Dunne darm meridiaan
De dunne darm start bij de buitenste hoek van de pinknagel. Via de buitenkant van de hand en pols loopt hij via de achterkant van de arm naar het schoudergewricht. Vervolgens via de onderkant van het jukbeen naar het oor.
Functie: assimilatie
De dunne darm verteert het voedsel en scheidt vloeibare en vaste substanties. Deze meridiaan zorgt ervoor dat je zuiverheid en onzuiverheid kunt onderscheiden, en waarheid van leugen. De functie van de dunne darm wordt ook wel de ‘voorproever’ genoemd in het boek van de Gele Keizer. Het hart wordt gezien als het allerbelangrijkste orgaan. Dit orgaan kun je in metaforische zin zien als de keizer van het land (lichaam). De keizer moet ten allen tijde beschermd worden. In vroegere tijden had een keizer 1 of meerdere voorproevers om een eventuele moordaanslag op de keizer te kunnen verijdelen.
In het lichaam voert de dunne darm die functie ook uit.
In lichamelijke zin detecteert de dunne darm bedorven voedsel: hij zuivert de onzuiverheid er direct uit middels overgeven of diarree. Dit om een eventuele voedselvergiftiging te voorkomen en het hart te beschermen.
Op mentaal en spiritueel vlak helpt de dunne darm in het onderscheid van: wat laat ik binnenkomen in mijn hart en wat niet? Wat voedt het hart en wat schaadt het hart in emotionele zin. Dus zuivere keuzes kunnen maken die het hart voeden en beschermen is een dunne darm aangelegenheid.
Een evenwichtige dunne darm stelt je in staat om evenwichtig te reageren bij emotionele opwinding.
Disbalans
Als de dunne darm verzwakt durf je minder goed op je eigen oordeel te vertrouwen. Mogelijke lichamelijke problemen zijn gehoorproblemen, stagnatie van de bloedsomloop, bloedarmoede, pijn in de schouders, pijn in de boventanden en opgezette wangen, spijsverteringsproblematiek.
8. Vuur Element – Hartbeschermer
De Hartbeschermer, ook Hartconstrictor genoemd is het zusje van de Drievoudige Verwarmer.
Een extra meridiaan die het Hart helpt te beschermen. De Hartconstrictor wordt ook wel “Meester van het Hart” genoemd.
Hij heeft een naam, geen vorm, maar een functie.
We noemen deze vorm van Vuur ook wel “Ministerieel Vuur”. De minister die de intenties van het Hart uitvoert.
De Hartbeschermer heeft een grote verbinding met het Hart, de emoties van het Hart en de “Shen”.
Met “Shen” wordt bedoeld: de bezieling of Geest datgene wat het hart roert en ten diepste in beweging zet.
Als we als mens ons hart niet kunnen volgen en voeden dan raakt onze Shen verstoord.
Shen zetelt in het Hart. Dus de Geest of Bezieling zetelt in het Hart.
Als het Hart “gevoed” is (het individuatie proces kunnen voltooien, je eigen weg volgen in het leven, je eigen keuzes maken, het ervaren van liefde, zelfliefde, erkenning, waardering, veiligheid etc.) dan kan de Shen rusten in het Hart.
Functie Hartbeschermer:
Het woord zegt het al: de meridiaan en de energie van de Hartbeschermer beschermen het Hart voor letsel van buitenaf of binnenuit en specifiek voor emotionele stress (lees hier ook pag. 166 Carola) door het Hart te doordringen met beschermende Ki. Het is een energetische buffer van bescherming.
- Ze beschermt het Bloed
- Ondersteunt de circulatie van Bloed
- Zorgt voor de stabiliteit van Shen (geest of bezieling, deze woont in het hart)
- Stelt je in staat om gepast te reageren in situaties
- Zorgt voor een scherp ‘gewaar zijn’
- Absorbeert trauma en shock
- Voert de intenties van Shen uit (voluit kunnen leven, in hart en ziel)
- Is een pantser: de Hartbeschermer pantsert het Hart voor emotionele shock. De Drievoudige Verwarmer pantsert het Hart voor psychologische en fysiek gevaar (imuunsysteem).
Je kunt de Hartbeschermer inzetten bij klachten als:
- Slapeloosheid
- Opwinding (emotioneel: alles wat het Hart raakt)
- Manisch gedrag
- Onophoudelijk praten
- Hartritmestoornis
- Hartkloppingen
- Pijn op de borst
- Emotionele uitputting
- Ongepast reageren (sterke emotionele reacties die niet passend zijn bij de situatie)
9. Vuur Element – Drievoudige Verwarmer
De Drievoudige verwarmer is samen met de Hartbeschermer de energetische en lichamelijke beschermlaag van het Hart .
Het Hart als hoofd orgaan en meridiaan moet ten allen tijde beschermd worden.
Je kunt de Drievoudige verwarmer zien als je energetische spaarrekening, samen met de energie van de nieren.
Alle functies in het lichaam worden primair door de betreffende organen uitgevoerd.
Als een orgaan een ‘negatief saldo’ krijgt, oftewel Kyo wordt, dan ‘leent’ het orgaan energie van de Drievoudige Verwarmer. Deze meridiaan vult alle tekorten op, zodat primaire vitale functies uitgevoerd kunnen worden.
De Drievoudige Verwarmer heeft geen eigen orgaan en vervult dus een aanvullende, versterkende en beschermende functies.
Functies:
- Bescherming voor gevaar van buitenaf: trauma, letsel, pathogene factoren zoals een virus of bacterie. In dit opzicht ondersteunt de Drievoudige Verwarmer het immuunsysteem (Metaal Element : longen en dikke darm).
- De Drievoudige Verwarmer zorgt ook voor verbinding met de buitenwereld. Hij heeft een signaal functie om enerzijds te verbinden om het Hart te voeden en anderzijds fungeert de signaalfunctie als detectie systeem voor gevaar. Hij pikt ook de buiten temperatuur op en stelt het lichaam in staat om de lichaamstemperatuur aan te passen naar normaal. Een onvermogen om je lichaamstemperatuur constant te houden is een teken van een verzwakte Drievoudige verwarmer.
- De Drievoudige Verwarmer ondersteunt de essentie van het Hart namelijk “gewaarzijn” of bewustzijn. Een sterk Vuur element en Drievoudige Verwarmer creeren een sterk bewustzijn.
- De Drievoudige Verwarmer heeft een verwarmende kracht.
- De Drievoudige Verwarmer zorgt voor distributie van het Bron Ki door het hele lichaam.
- De Drievoudige Verwarmer ondersteunt de transformatiekracht van Vuur.
Er zijn Drie Verwarmers:
1.) Bovenkant borst tot onderkant middenrif: de bovenste verwarmer. Functies: ademhaling en circulatie. Ontvangen van ademki en verspreiden hiervan. Long en hart zetelen in deze Verwarmer.
2.) Onderkant middenrif tot bovenkant navel: middelste verwarmer. Functies: verteren en transformeren van voeding. Maag, milt, galblaas zetelen in deze Verwarmer.
3.) Van de navel tot het schaambeen: onderste verwarmer. Functies: verwijderen afvalstoffen, assimileren van voedingsstoffen, transformeren van substanties en opslag (urine, ontlasting). Dunne darm, Dikke darm, Lever, Nieren en Blaas.
De Drievoudige Verwarmer ondersteunt met haar Vuur energie al deze specifieke processen.
In de Shiatsu filosofie heerst een belangrijke regel: Als er 3 meridianen Kyo zijn, is de Drievoudige Verwarmer ook Kyo.
Logisch, want ook de spaarrekening loopt een keer leeg……
Als iemand dus heel moe, uitgeput en/of burn-out is dan kun je er zeker van zijn dat er meerdere meridianen Kyo zijn en dus de Drievoudige Verwarmer ook.
Ondersteuning met behandeling van de Drievoudige Verwarmer is in deze situaties dan ook altijd en goede keuze.